Poeta Jerzy Grupiński na spotkaniu w bibliotece

  • 11.12.2018, 15:18 (aktualizacja 21.12.2018 09:14)
  • Sebastian Pośpiech
Poeta Jerzy Grupiński na spotkaniu w bibliotece Chwila po spotkaniu. Drugi z prawej Jerzy Grupiński
Jerzy Grupiński, znany poznański poeta i twórca Klubu Literackiego, był w Krotoszynie nie pierwszy raz. Gdy bodaj 20 lat temu miał spotkanie w którejś z naszych szkół podstawowych, jeden ze śmiałków zapytał, co jest największą słabością jego wierszy. – Wyobraźnia – odpowiedział wtedy.

Nie było nas wielu w sali biblioteki w Krotoszynie. Tak się złożyło, że nawet żelaznych bywalców książnicy tego dnia pogoniło gdzieś życie. Ale za to przyjechali inni, pokonując kilkadziesiąt kilometrów. Przekaz poetycki jest w kryzysie – wiemy o tym – tym bardziej tak ważne było dla nas to spotkanie.

Niewymuszenie
Jerzy Grupiński skupił się na przedostatnim swoim tomie Kuszenie świętego Poetego, który w 2013 r. uznany został za najlepszą książkę Listopada Poetyckiego w Poznaniu. Autor  wspomniał o tym z pewnym dystansem. Podobnie odniósł się do tych omówień swojej twórczości, które uznaje za nazbyt skomplikowane czy gloryfikujące (Manteuffel, Sterna-Wachowiak).
Te słowa, jak i sposób komentowania swoich utworów, stworzyły obraz poety niewymuszonego, który swoją twórczość – bogatą przecież – traktuje w sposób zwyczajny. Można nawet powiedzieć, że stoi to w sprzeczności z zabieganiem o czytelników, którym grozi niedoczytanie jego wierszy.
Jerzy Grupiński nie krył, że często spotyka się z opiniami, iż jego utwory wymagają żmudnej i wielokrotnej lektury. – Inaczej pisać nie potrafię – mówił. I przytaczając pierwszy, najważniejszy przykład dopowiedział treść wiersza, którego tytuł stał się zarazem tytułem jego książki.

Tradycja
Dlaczego jego utwory, jako całość, tak wiele wymagają od czytelników? Bo same w sobie – poza wrażliwością i intymnością autora – są tekstem kultury. Są erudycyjne, bo ich autor oglądając i opisując świat, sięga do wiedzy wcześniej nazwanej i zapisanej. Do mitologii, filozofii, chrześcijaństwa.
Tu warto wspomnieć, że Jerzy Grupiński ma w swoim dorobku książkę-poemat (o niej też mówi szeptem) Wiersz na oddech, światło i falę, który jest kunsztownym finałem jego pobytu na Rodos i przywołania antycznego świata, z którego wyrosła nasza kultura.
W czasie spotkania poeta wspominał też o swoim ministranckim dzieciństwie i o krótkim pobycie w Małym Seminarium oo. Franciszkanów w Jarocinie, co wskazuje na pewne tropy.  Czy w takim razie jesteśmy w stanie wyjaśnić sens tytułu omawianej książki?


Kuszenie   
To nawiązanie do obrazu Hieronima Boscha Kuszenie św. Antoniego z końca XV w. Jest w nim i odziedziczenie majątku, i jego sprzedaż przez Antoniego, i w końcu życie ascety odpornego na ciągłe umizgi szatana.
Jednym z narzędzi Jerzego Grupińskiego jest przewrotność. Byłbym więc ostrożny w literalnym odnoszeniu tej przypowieści do książki. Może powinna nam wystarczyć myśl, że poeci tworząc są zobowiązani – mimo wielu złych podszeptów – zachować wierność sobie, zdolność demaskowania, szczerość, własny język. A jeśli już chcielibyśmy uczepić się jakiegoś konkretu, to świętego Poetego kusi w jego wierszach wszechobecna kobiecość. Ale czy ona niosąc nieopisane piękno spełnia warunek ulegania czemuś, co burzy wyobrażenie świętości? W wielu wierszach autor pisze o niej do bólu szczerze, opatrując nawet pierwszą część książki podtytułem Śpię już tylko z brzozą?   

To co zostaje  
Ale przecież równie ważne, a może ważniejsze niż ogarnięcie całości, było to, co w uczestnikach spotkania z tych wierszy pozostało. Ich melodia, nastrój, niezrównane bogactwo słów. Chodzące później po głowie ich zapamiętane skrawki. I jakaś inna perspektywa, pewien urokliwy świat, do którego chce się wracać, bo on zbliża nas do wiecznej tajemnicy.
Taki świat tworzą tylko ludzie z ogromną wyobraźnią (!) i tylko dlatego, że potrafią zaskakiwać nas swoją przewrotnością.

Janusz Urbaniak

 

Sebastian Pośpiech
Podziel się:
Oceń:

Komentarze (0)

Dodanie komentarza oznacza akceptację regulaminu. Treści wulgarne, obraźliwe, naruszające regulamin będą usuwane.


Pozostałe